I Wish We First Tried to Understand What Was Meant (Tr: Keşke Önce Ne Anlatılmak İstenildiğini Anlasak)

I Wish We First Tried to Understand What Was Meant

Dear friends, my future colleagues, and fellow citizens who are sensitive to this matter,

Since yesterday, regarding my statements on the mixed marriage problem and citizenship rights in the Republic of Cyprus, I have been subjected to not only constructive criticism but also a great deal of public shaming from the northern part of the island.

One of these comments came from a person whose legal knowledge and commitment to truth I deeply respect, and it was this that made me feel the need to write this comprehensive clarification.

Especially to my friends who are interested in politics and law, I hope that through this text you will better understand the standpoint from which I am speaking.

I believe I am obliged to be open, comprehensive, and intellectually honest not only to those who comment but to everyone. For this reason, I want to clearly express the thoughts I conveyed in that statement.

First and foremost, I must emphasize a very important point: I am not defending the restriction of the “right to citizenship by birth” of any child born to a Cypriot parent.

Under normal circumstances, I believe that every child with one Cypriot parent should be recognized as a citizen, and I know that this right cannot be arbitrarily restricted. But let me repeat, “under normal circumstances”…

However, along with all this, we must also talk about the legal and political reality of the land we live on: the reality of a divided island, governed under extraordinary conditions.

1. The Legal and Political Reality of Cyprus

As we all know, the Republic of Cyprus is internationally recognized as the legitimate government of the entire island. However, since 1963, Turkish Cypriots have not participated in the central organs of the Republic, and the northern part of the island has remained de facto outside the Republic’s control. In this vacuum, the Republic has been governed under what is called the Doctrine of Necessity, a form of “emergency law.” This doctrine allows for exceptional regulations under extraordinary conditions.

This complex legal structure directly affects citizenship policies, because citizenship law itself is examined not within the framework of human rights law but under the domain of private international law, which grants states full authority to regulate these matters.

2. The Law: Article 109 and the 2002 Amendment

The relevant law concerning “citizenship by descent” is Article 109 of the Republic of Cyprus’s Civil Registry Law. This article was amended in 2002 during the EU harmonization process.

In its original form, it recognized the right of a child with one Cypriot parent to citizenship. However, with the 2002 amendment, an important exception was added: “Where the foreign parent entered the island illegally or resides illegally, this provision shall not apply unless the Council of Ministers decides otherwise.” You can find the exact wording of the law online.

Today, this is the very provision that determines the status and citizenship of children from mixed marriages. I am not defending this regulation; but unless we first see the legal reality and understand the situation, we cannot hope to change it.

Furthermore, the Republic justifies this limitation within the framework of international law and grounds it in legal arguments. In other words, due to the extraordinary situation, the Republic of Cyprus has legal bases on which it defends the validity of this law.

As you can see from the government’s comments on the 2011 ECRI Report, this law is justified by reference to Article 49 of the Geneva Convention and various UN General Assembly resolutions.

Moreover, these comments on the ECRI Report were made during the AKEL government—considered by many to be the political authority most sympathetic to Turkish Cypriots.

In my statement, I tried to address precisely these points. Rather than expressing personal opinions, I was conveying my understanding of the legal framework in which the Republic defends this regulation and how this perspective has been shaped.

3. Today’s Reality: Not Even the Right to Apply

Today, Article 109 of the Civil Registry Law—citizenship by descent—does not grant “automatic citizenship” to children whose foreign parent entered or resides on the island illegally, leaving the matter entirely to the discretion of the Council of Ministers.

The fact that the law stands as it is has been justified by various Cypriot governments as a necessity arising from the island’s extraordinary situation. This is not my personal interpretation but a reality in practice.

Without a comprehensive settlement of the Cyprus problem, the amendment of this article—thus the automatic citizenship of children from mixed marriages—is seen by people from different backgrounds within the Republic as impossible.

I repeat, this is not my “opinion”; it is the current reality.

And I state that I can see and understand this reality.

But from the backlash yesterday, I have realized that apparently I should not see or express this reality. That is considered a very big crime.

But how can one solve a problem without first trying to understand the realities of the other side?

If we speak without understanding the other side, doesn’t dialogue turn into nothing more than two parallel monologues?

Without understanding the other side’s perspective, can we really expect them to understand us?

Is that truly possible?

4. My Main Proposal: A Humanitarian and Procedurally Fair Interim Solution

While I sincerely hope for a comprehensive settlement of the Cyprus problem, I am also aware that such a solution will take time.

Therefore, I also know that the wholesale resolution of the mixed marriage problem will take time. For this reason, I believe we need to take humanitarian, fair, and practical interim steps to ease the daily lives of those affected.

As I have consistently emphasized, the 2007 criteria are unjust, because they determine whether children of mixed marriages may even apply for citizenship depending on the political status of their foreign parent in the north. In other words, as you know, children who do not meet the 2007 criteria today do not even have the right to apply.

My demand is that every child from a mixed marriage should have the right to apply to the Council of Ministers for citizenship. This is not a restriction, but rather a demand for equality. Every individual should have the right to tell their story and present their claim to citizenship before the competent authority.

This is only about procedural equality. Asking that everyone’s application be considered is not limiting anyone’s citizenship rights; it is, as a first step, creating a fairer system by granting the right to apply.

At the same time, I am realistic: I know that the examination of citizenship applications lies within the authority of the Council of Ministers.

But I also know that before 2007, before the criteria came into force, the situation was like this: “I applied before 2007, and another person in exactly the same situation as me had their citizenship approved while mine was rejected.”

That is why I said that unlike before 2007, today the Council of Ministers’ decisions on citizenship should be more transparent.

Everyone should be able to understand why they were accepted, why they were rejected, or why they were left waiting.

And if there is a risk of rejection, the reasons should be based not on factors a person cannot change (like their parent’s nationality or political status) but on factors they can contribute to through their own actions.

For this reason, I suggested several ideas, open to discussion, such as:

• Learning Greek and/or Turkish

• Integration into the Republic of Cyprus

• Living, studying, working, paying taxes in the Republic

These criteria are not proposed as a penalty but as an opportunity to create a path for those who otherwise have no opportunity under the current system.

That is why the criteria I propose should not be seen as “obstacles” to those who have the inherent right by birth, but as a way to provide those who currently lack the right to automatic citizenship with a fair procedural path to apply.

As I have always said: this issue is not about creating more restrictions; it is about opening a door, as a first step, for those who currently have no rights at all.

5. Conclusion

In summary:

I am not demanding the narrowing of existing rights.
I am demanding the recognition of a right that does not currently exist, as the first step towards the ultimate resolution of this problem:

The equal right of every child of a mixed marriage to apply for citizenship.

Perhaps we cannot fix the system overnight. But starting today, we can make the existing system fairer, more transparent, and more humane. And we can do this without giving up the long-term vision of a united Cyprus built on equal citizenship.

What I am proposing is an interim formula within the current status quo, to open a path for those who otherwise have no rights at all.

I hope this clarification has conveyed my thoughts more clearly and comprehensively.

This call, contrary to how it has been misrepresented since yesterday,

• is not a proposal to abolish existing citizenship rights,

• nor is it blind submission to the Republic’s current practices.

And I hope that after this explanation, you too can see that more clearly now.

This is nothing more than a sincere interim solution proposal by a law student, who can see reality and takes a realistic approach, directed to her own people and her future colleagues.

Let us talk. Let us try to understand. Let us listen. Let us discuss. Let us generate ideas.

I am a child affected by the mixed marriage problem.

For three years, I have been trying not only to solve my own problem but also one that concerns my whole community.

But I am tired now.

Because no one, for any reason, deserves this much public shaming.

That is why I am deeply hurt by my community—the one that should know me and understand me.

I am deeply hurt by a society that judges me without listening, that targets me.

Now I better understand why young people like me from the north of the island are emigrating.

When did we become a society that alienates and marginalizes our own youth?

(Published in Özgür Gazete on 13.06.2025)

*

Turkish:

Keşke Önce Ne Anlatılmak İstenildiğini Anlasak

Değerli dostlarım, gelecekteki meslektaşlarım ve bu meseleye duyarlı yurttaşlar,

Dünden beridir karma evlilik sorunu ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nde vatandaşlık haklarıyla ilgili açıklamalarıma dair adanın kuzeyinden gerek yapıcı eleştirilere, ama çokça linçlenmelere maruz kaldım.

Bu yorumlardan biri, hukuki bilgisine ve gerçeğe olan bağlılığına büyük saygı duyduğum bir kişiden geldi ve bu kapsamlı açıklamayı kaleme alma ihtiyacı hissetmemin sebebi oldu.

Özellikle lütfen siyaset ve hukukla ilgilenen dostlarım, bu yazı ile umarım hangi noktadan baktığımı daha açık bir şekilde anlayacaklardır.

Sadece yorum yapanlara değil, herkese karşı açık, kapsamlı ve entelektüel olarak dürüst olmakla yükümlü olduğuma inanıyorum. Bu nedenle söz konusu demeçteki düşüncelerimi net biçimde ifade etmek istiyorum.

Öncelikle çok önemli bir hususun altını çizmek isterim: Bir Kıbrıslı yurttaşın çocuğu olarak doğan herhangi bir çocuğun “doğuştan vatandaşlık hakkının” sınırlandırılmasını savunmuyorum.

Normal şartlar altında, ebeveynlerinden biri Kıbrıslı olan her çocuğun vatandaş olarak tanınması gerektiğine inanıyorum ve bu hakkın keyfi kriterlerle sınırlandırılamayacağı gerçeğini biliyorum. Ama yine tekrarlamak istiyorum, “normal şartlar altında”…

Fakat tüm bunlarla birlikte, üzerinde yaşadığımız toprakların hukuki ve siyasi gerçekliğinden de konuşmak zorundayım: olağanüstü koşullar altında yönetilen, bölünmüş bir ada gerçeğinden.

1. Kıbrıs’ın Hukuki ve Siyasi Gerçekliği

Hepimizin bildiği gibi, Kıbrıs Cumhuriyeti uluslararası alanda adanın tamamının meşru hükümeti olarak tanınmaktadır. Ancak 1963 yılından bu yana, Kıbrıslı Türkler Cumhuriyetin merkezi organlarında yer almamaktadır ve adanın kuzey kısmı fiili olarak Cumhuriyet’in kontrolü dışında kalmıştır. Bu boşlukta, Cumhuriyet, Zorunluluk

Doktrini (Doctrine of Necessity) denilen bir “acil durum hukuku” çerçevesinde yönetilmektedir. Bu ilke de, olağanüstü koşullarda istisnai düzenlemelere izin vermektedir.

İşte bu karmaşık hukuki yapı, vatandaşlık politikalarını da doğrudan etkilemektedir; çünkü vatandaşlık yasalarının kendisi, insan hakları hukuku kapsamında değil, devletler özel hukuku kapsamında incelenmekte ve devlete bu konularda düzenlemeye yapmaya tam yetki vermektedir.

2. Yasa: 109. Madde ve 2002 Değişikliği

Bahsi geçen ve bizleri ilgilendiren “soy bağı ile gelen vatandaşlık yasası”, Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Nüfus Kayıt Yasası’nın 109. maddesidir. Bu madde, 2002 yılında AB’ye uyum sürecinde değişikliğe uğramıştır.

İlk haliyle, ebeveynlerinden biri Kıbrıs Cumhuriyeti olan çocuğun vatandaş olma hakkının olduğunu kabul ederken, 2002 değişikliği ile önemli bir istisna eklemiştir: “Yabancı ebeveynin adada yasadışı giriş yaptığı veya yasadışı olarak ikamet ettiği durumlarda, bu hüküm Bakanlar Kurulu aksi karar vermediği sürece uygulanmaz. Yasanın ne dediğine harfi harfine sizler de internet üzerinden ulaşabilirsiniz.

Bugün, karma evliliklerden doğan çocukların statüsünü ve vatandaşlığını belirleyen işte bu hükümdür. Bu yasal düzenlemeyi savunduğumdan değil; ama hukuki gerçekliği görmeden ve durumun ne olduğunu anlamadan onu dönüştürmemizin mümkün olmayacağına için sadece bunu açıklamaya çalışıyorum.

Bunun yanı sıra, ayrıca Cumhuriyet, bu sınırlamayı uluslararası hukuk çerçevesinde savunmakta ve yasal zemine oturtmaktadır. Yani Kıbrıs Cumhuriyeti’nin olağanüstü durumdan dolayı bu yasanın geçerliliğini savunacak argümanları vardır.

ECRI 2011 Raporu’nun hükümet yorumlardan görebileceğiniz gibi yasanın bu durum, Cenevre Sözleşmesi’nin 49. maddesi ve BM’nin Genel Kurul kararları dair birçok karara dayanarak gerekçelendirilmektedir.

Üstelik ECRI Raporu’na karşı yapılan bu yorumlar, AKEL hükümeti dönemine, yani Kıbrıslı Türklere en yakın siyasi irade olarak görülen iktidarın olduğu döneme aittir.

Ben de bahsi geçen demecimde bu hususlara değinmeye çalıştım. Orada herhangi bir kişisel kanaat belirtmekten öte, Cumhuriyet’in bu düzenlemeyi hangi hukuki çerçevede savunduğunu ve bu bakış açısının nasıl şekillendiğini anladığımı ifade ettim.

3. Bugünün Gerçeği: Başvuru Hakkı Dahi Yok

Günümüzde, Nüfus Kayıt Yasası’nın 109. Maddesi, yani soy bağı yasası, yabancı ebeveynleri adaya yasadışı girmiş ya da ikamet eden çocuklara ‘otomatik vatandaşlık hakkı’ sağlamamakta ve yetkiyi Bakanlar Kurulu’na bırakmaktadır.

Bunun yanı sıra, bu maddenin bu şekilde olması da Kıbrıs’ın içerisinde bulunduğu olağanüstü durumdan ötürü, çeşitli Kıbrıs Cumhuriyeti hükümetleri tarafından uluslararası hukuka dayanarak gerekçelendirilmiştir. Bu kişisel bir yorum değil; uygulamada yaşanan bir gerçektir.

Kıbrıs sorununa kapsamlı bir çözüm gelmeden de bu maddenin değişmesi, yani karma evlilik sorunu olan çocuklar için otomatik vatandaşlık durumunun mümkün olmadığını da Kıbrıs Cumhuriyeti’ndeki farklı arka planlardan kişiler tarafından hala dillendirilmektedir.

Yineliyorum, bu benim ‘görüşüm’ değil; mevcutta yaşanan durumun gerçekliğidir.

Ama ben de bu gerçekliği görebildiğimi ve anladığımı belirtiyorum.

Ama dünkü linçlenmelerden anladığım kadarıyla sanırım bu gerçekliği anlamamalıyım ve anlatmamalıyım. Bu çok büyük bir suç.

Bir insan anlaşmaya çalıştığı tarafın gerçeklerini görmeden, onların ne söylediğini anlamaya çalışmadan, bir sorunu nasıl çözebilir ki?

Eğer karşı tarafı anlamadan konuşmaya çalışıyorsak, bu diyalogdan öte ikili monoloğa dönüşmez mi?

Diğer tarafın bakış açısını anlamadan, diğer tarafın bizi anlamasını mı bekliyoruz?

Bu sizce gerçekten mümkün mü?

4. Benim Asıl Önerim: İnsani ve Usule Uygun Geçici Bir Çözüm

Kıbrıs sorununun kapsamlı bir çözümünü içtenlikle ummakla birlikte, böyle bir çözümün zaman alabileceğinin de farkındayım.

Dolayısıyla karma evlilik sorununa gidecek olan toptan çözümün de zaman alacağını biliyorum. Bu sebeple, etkilenen bireylerin günlük yaşamını hafifletmek için insani, adil ve uygulanabilir geçici adımlar atmamız gerektiğine inanıyorum.

Israrla vurguladığım üzere, 2007 kriterleri adaletsizdir; çünkü bu kriterler karma evlilik sorunu olan çocuklara, yabancı ebeveyninin adadaki siyasi statüsüne göre vatandaşlık başvuru hakkı tanıyıp tanımamaktadır. Yani sizin de bildiğiniz gibi, 2007 kriterlerine uymayan çocuklar şu an günümüzde başvuru hakkına dahi sahip değildir.

Benim talebim, her karma evlilik sorunu olan çocuğun Bakanlar Kurulu’na vatandaşlık başvurusu yapabilme hakkının tanınmasıdır. Bu bir kısıtlama değil, tam aksine, bir eşitlik talebidir. Her bireyin kendi hikayesini anlatma, vatandaşlık talebini yetkili merci önünde sunma hakkı olmalıdır.

Bu sadece prosedürel eşitlik demektir. Herkesin başvurusunun değerlendirilmesini istemek, kimsenin vatandaşlık hakkını kısıtlamak değil; başvuru hakkının tanınması yoluyla ilk aşama olarak mevcut sistemde daha adil bir düzen yaratmaktır.

Bu noktada da realistim ve yineliyorum: Vatandaşlık başvurularının incelenmesinin Bakanlar Kurulu’nun yetkisi dahilinde olduğunu biliyorum.

Ancak, 2007’den önce, kriterler yürürlüğe girmeden önce şöyle bir durum olduğunu da biliyorum: “Ben 2007’den önce başvurdum, X kişi ile ayni durumdayız. Onun vatandaşlık başvurusu kabul edildi; ama ben edilmedim”

Bu yüzden de dedim ki, Bakanlar Kurulu’nun vatandaşlıkları neye göre onaylayıp onaylanmayacağı, 2007 öncesinin aksine daha şeffaf olmalı.

Herkes neden kabul edildiğini ya da neden reddedildiğini, bekletilebildiğini anlayabilmeli.

Ve bu süreçte insanların eğer reddedilme gibi bir riski varsa, kişinin değiştiremeyeceği unsurlar (ebeveynin milliyeti, siyasi konum vs) yerine, değiştirebilecekleri, kişinin kendi eylemleriyle katkı sunabileceği unsurlar olmalı.

Bunun için de tartışmaya açık olduğunu söylediğim, aklıma gelen çeşitli önerileri sıraladım:

-Yunanca ve/veya Türkçe öğrenmek,

-Kıbrıs Cumhuriyeti’ne karşı entegrasyon

-Kıbrıs Cumhuriyeti’nde yaşamak, okumak, çalışmak, vergi vermek ve benzeri örnekler çeşitlendirilebilir.

Bu kriterler tarafımca ‘ceza’ olarak değil, mevcut durumda fırsatı olmayan kişilere fırsat yaratma amacı olarak sunulmuştur.

Bu yüzden önerdiğim bu kriterler, ‘doğuştan hakka sahip olan’ kişilere bir ‘engel’ olarak değil, günümüzde ‘otomatik vatandaşlık’ hakkı bulunmayan kişilerin, bir gecede değişmesi imkansız olan mevcut sistem içerisinde, adaletli bir prosedür çerçevesinde başvuru yapabilmesini sağlamak içindir.

Her zaman söyledim: Bu mesele, daha fazla kısıtlama değil; bugün hiçbir hakkı olmayanlara en kolay ve gerçekleşebilir yoldan ilk adım olarak bir kapı açmakla ilgilidir.

5. Sonuç

Özetle:

Ben mevcut hakların ‘daraltılmasını’ değil, bugün mevcut olmayan bir hakkın bu sorunun mutlak çözümüne giden yolda ilk aşama olarak tanınmasını talep ediyorum:

Her karma evlilik çocuğuna eşit bir biçimde vatandaşlık başvurusu yapma hakkı.

Belki sistemi bir gecede düzeltemeyiz. Ama bugünden başlayarak mevcut sistemi daha adil, daha şeffaf ve daha insani hale getirebiliriz. Bunu da uzun vadede eşit vatandaşlık temelinde birleşmiş bir Kıbrıs vizyonundan vazgeçmeden yapabiliriz.

Benim önerdiğim şey, şu anki statükoda hiçbir hakkı olmayanlara ara formül olarak bir yol açılmasıdır.

Umarım bu açıklama düşüncelerimi daha net ve kapsamlı bir şekilde yansıtabilmiştir.

Bu çağrım dünden beridir çarpıtıldığı gibi,

-Ne mevcut vatandaşlık haklarının kaldırılması yönünde bir teklif,

-Ne de Cumhuriyet’in bugünkü uygulamalarına sorgusuz sualsiz teslimiyet anlamı taşır.

Ve umarım bu açıklamadan sonra bunu daha net siz de görebiliyorsunuz artık.

Bu sadece gerçekliği görebilen ve konuya realist yaklaşan bir hukuk öğrencisinin kendi halkına ve gelecekteki meslektaşlarına yönelttiği samimi bir ara çözüm çağrısıdır.

Lütfen konuşalım. Anlamaya çalışalım. Dinleyelim. Tartışalım. Fikir üretelim.

Ben karma evlilik sorunu olan bir çocuğum.

Üç senedir sadece kendi sorunumu değil, tüm toplumumu ilgilendiren bu sorunu çözmeye çalışıyorum.

Ama artık yoruldum.

Çünkü hiç kimse ne sebeple olursa olsun bu kadar fazla linçlenmeyi hak etmiyor.

Bu yüzden beni tanıyan ve tanıması gereken toplumuma oldukça kırgınım.

Beni benden dinlemeden yargılayan, hedef haline getiren toplumuma oldukça kırgınım.

Şu an benim gibi gençlerin adanın kuzeyinden neden göç ettiğini de daha iyi anlayabiliyorum.

Ne zaman kendi gençlerimizi yabancılaştıran ve ötekileştiren bir toplum olmuştuk biz?